Regaip Kandili’nde Oruç Tutmanın Faziletleri
İslam âleminde mübarek kabul edilen gecelerden biri olan Regaip Kandili, Recep ayının ilk cuma gecesidir. Bu müstesna gece, Allah Teâlâ’nın rahmet ve mağfiretinin bolca tecelli ettiği zaman dilimleri arasında yer alır. Müminler için Regaip Kandili; tövbe, dua, ibadet ve Allah’a yakınlaşma vesilesidir.
Regaip Kandili’nin Manevi Önemi
“Regaip” kelimesi, sözlükte rağbet edilen, bol ihsan ve lütuf anlamlarına gelir. Bu gece, üç ayların başlangıcı olan Recep ayı içinde yer alması sebebiyle ayrı bir manevi değere sahiptir. Ehl-i Sünnet âlimleri, Recep ayını ibadetlere hazırlanma ayı olarak görmüş; Şaban ayında bu ibadetleri artırmayı, Ramazan’da ise zirveye taşımayı tavsiye etmişlerdir.
Recep Ayında Oruç Tutmanın Fazileti
Recep ayı, haram aylardan biridir. Bu aylarda yapılan ibadetlerin sevabının daha fazla olduğu, günahların ise daha ağır olduğu bildirilmiştir. Peygamber Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem), Recep ayına hürmet etmiş ve bu ayda zaman zaman oruç tutmuştur.
Regaip Kandili Günü Oruç Tutmak
Regaip Kandili, perşembe gününü cumaya bağlayan gecedir. Bu sebeple, kandilden önceki perşembe günü oruç tutmak, geceyi ibadetle ihya etmeye bir hazırlık olarak görülmüştür.
Ehl-i Sünnet itikadında ibadetler, niyet ve ihlas ile değer kazanır. Bu sebeple, “Allah rızası için nafile oruç” niyetiyle tutulan oruç, inşallah sevaba vesile olur.
Receb Ayı ve Regaib Gecesi ile İlgili Hadis-i Şerifler:
• Allah Teâlâ, Receb ayında oruç tutanları mağfiret eder. (Gunye, 1/330)
• Ramazan ayı dışında Allah rızası için bir gün oruç tutan, iyi bir yarış atının bir asırda alacağı mesafe kadar cehennemden uzaklaşır. (Ebu Yala, Müsned, 3/61, no: 1486)
Bu hadis rivayetinin senedinde zayıf bir ravinin olduğu ifade edilmiştir. (bk. Mecmeu’z-zevaid, 7/425, no: 5234)
• ″Şu beş gecede yapılan dua geri çevrilmez: Cuma Gecesi, Regaib Gecesi, Berat Gecesi, Ramazan Bayramı Gecesi ve Kurban Bayramı Gecesi.″ (Beyhakî, Şu’ab’ul-Îman, Hadis No: 3558)
• “Receb-i Şerîf’in birinci gününde oruç tutmak üç senelik, ikinci günü oruçlu olmak iki senelik ve yine üçüncü günü oruçlu bulunmak bir senelik küçük günahlara kefaret olur. Bunlardan sonra her günü bir aylık küçük günahların af ve mağfiretine vesile olur.” (bk. el-Hallal, Fadailu Şehri Receb-Daru İbn Hazm, 1416/1996-/ s.62; Kenzu’l-Ummal, h. no: 24261)
• Muhakkak zaman, Allah’ın yarattığı günkü şekliyle akıp gitmektedir. Yıl on iki aydır. Bunlardan dördü haram aylardır. Ve üçü ard arda gelmektedir. Zilkade, Zilhicce, Muharrem bir de Cemaziye’l-âhirle Şaban ayları arasında gelen Mudar kabilesinin ayı Recep ayıdır.” (Buhârî, Tefsir, Sure, 8,9)
• “Recep ayı Allah’ın ayı, Şaban benim ayım, Ramazan da ümmetimin ayıdır.” (Aclûnî, Keşfu’l-Hafâ, 1/423)
• Yine mübarek üç aylardan ilki olan Receb ayının önemi ve değeri hakkında Enes b. Malik (r.a.)’dan şöyle rivayet edilir:
Receb ayı girdiğinde Hz. Peygamber şöyle derdi: “Allah’ım! Recep ve Şaban’ı bize mübarek kıl ve bizi Ramazan’a ulaştır.” (Ahmed b. Hanbel, Müsned, 1/259)
• Receb büyük bir aydır. Allah bu ayda hasenatı kat kat eder. Receb ayında bir gün oruç tutana, bir yıl oruç tutmuş gibi sevaba kavuşur. 7 gün oruç tutana, cehennem kapıları kapanır. 8 gün oruç tutana cennetin 8 kapısı açılır. On gün oruç tutana, Allah istediğini verir. 15 gün oruç tutana, bir münadi, “Geçmiş günahların affoldu.” der. Receb ayında Allah Teâlâ Nuh aleyhisselamı gemiye bindirdi ve o da Receb ayını oruçlu geçirdi. Yanındakilere de oruç tutmalarını emretti… (Taberânî, Kebir, 9/197, no: 8877)
Bu hadis rivayetinin senedinde zayıf bir ravinin olduğu ifade edilmiştir. (Mecmeu’z-zevaid, 7/512, no: 5195)
• Kim Receb ayında, takva üzere bir gün oruç tutarsa, oruç tutulan günler dile gelip “Ya Rabbi onu mağfiret et” derler. (Safuri, Nüzhetü’l-mecalis, 1/144)
• Hz. Aişe ( r.a ) validemiz, “Resûlullah, pazartesi ve perşembe günleri oruç tutmaya çok önem verirdi.” buyuruyor. Çünkü hadis-i şerifte, “Ameller Allah Teâlâya pazartesi ve perşembe günleri arz edilir. Ben de amelimin oruçlu iken arz edilmesini istiyorum.” buyururdu. (Tirmizi, Savm,44; Nesai, Sıyam, 36, 70; İbn Mace, Sıyam, 42)
• Receb ayında yapılan dua kabul edilir, günahlar affedilir. Bu ayda günah işleyenin cezası da kat kat olur. Hz. Hüseyin ( r.a) anlatır:
“Kâbe’yi tavaf ederken, yanık sesle Allah Teâlâya dua eden bir kimsenin sesini işittik. Babam bunu çağırmamı emretti. Güzel yüzlü, temiz bir kimseydi. Ancak sağ tarafı felç olmuş, kurumuş, hareketsiz idi. Ona, “Sen kimsin, durumun ne böyle?” dedim. O kimse dedi ki:
“Adım Menazil… Ben çalgı çalmak, şarkı söylemekle şöhret salmış, Arabistan’ın ünlülerinden bir gençtim. Hep nefsin arzuları peşinde koştum. Receb ve Şaban aylarında bile, bu günahlara devam ederdim. Salih babam, beni bu günahlardan kurtarmaya çalıştı. Bana, ‘Allah Teâlânın azabı şiddetlidir, bir anda kahredebilir. Kötü arkadaşlardan vazgeç, bu kötü işleri bırak! Melekler ve bu aylar senden şikâyet ediyorlar.’ dedi.”
“Nasihate hiç tahammülüm yoktu. Babamın üzerine yürüyüp, döverek susturdum. Üzüntülü ve kırık kalble, ‘Bu aylarda oruç tutup, geceleri ibadet ediyorum. Beytullah’a gidip şerrinden korunmak için, Allah Teâlâ’dan yardım dileyeceğim.’dedi. Bir hafta oruç tutup, Kâbe’ye giderek, ‘Ey Rabbim, mazlumların ahını yerde bırakmazsın. Bu ayda, bu mübarek yerlerde yapılan duaları red etmezsin. Hakkımı oğlumdan al, onu felç et!’ diye dua etti. Henüz duası bitmeden sağ tarafım felç oldu. Beni gören, ‘Baba bedduasına uğramış kişi’ derdi.”
Hz. Hüseyin, “Baban bu hâline ne dedi?” buyurdu. O genç, “Babamdan özür diledim. Onun da babalık şefkati galip gelerek beni bağışladı. Beddua ettiği yerde, bu sefer şifa bulmam için hayır dua etmek üzere deve ile gelirken, devenin ürkmesi ile babam düşüp öldü. Şimdi çaresizim.” diyor. Hz. Ali bu felçli gence dua ediyor, Receb’de yaptığı bu dua bereketiyle de Hak Teâlâ ona şifa ihsan ediyor.
Regaip Kandili’nde Oruç ile Birlikte Yapılabilecek İbadetler
Regaip Kandili’ni daha bereketli geçirmek için şu ibadetler tavsiye edilir:
- Nafile namazlar kılmak
- Kur’an-ı Kerim okumak
- Salavat-ı şerife getirmek
- Tövbe ve istiğfar etmek
- Dua ve zikirle meşgul olmak
- Muhtaçlara sadaka vermek
Oruç, nefsi terbiye eden ve kalbi incelten bir ibadet olduğu için, bu tür manevi gecelerin ruhuna son derece uygundur.
Sonuç
Regaip Kandili’nde oruç tutmak, Ehl-i Sünnet âlimlerinin genel yaklaşımına göre, nafile ibadet kapsamında değerlendirilir ve sevabı umulan güzel bir ameldir. Bu geceyi ve günü ibadetle geçirmek, müminin Allah’a olan bağlılığını artırır ve üç aylara manevi bir başlangıç yapmasına vesile olur.
Önemli olan, ibadetleri aşırılığa kaçmadan, sahih itikada uygun şekilde ve ihlasla yerine getirmektir. Rabbimiz, Regaip Kandili’ni bizler için hayırlara vesile kılsın.
Peygamberimizin Recep Ayındaki Uygulaması
Hz. Âişe (r.a) şöyle buyurur:
“Resûlullah (s.a.v) bazen o kadar çok oruç tutardı ki ‘hiç bırakmayacak’ derdik, bazen de o kadar bırakırdı ki ‘hiç tutmayacak’ derdik.”
(Buhârî, Savm, 19; Müslim, Sıyâm, 176)